Zonder dat we het doorhebben, gaat het leven soms heel snel aan ons voorbij. Ineens nadert de deadline van een belangrijk project en ben je gestrest bezig met duizend dingen tegelijk. Of, voordat je het weet, vliegt de tijd en ben je zomaar weer een jaartje ouder. Veel van de dingen die we dagelijks doen, gaan op de automatische piloot. Daardoor zijn we productief en snel, maar de vraag is, zijn we ook intentioneel?
Met mindfulness kunnen we leren om meer met intentie te leven en het tempo te vertragen. Het is een techniek die ervoor zorgt dat je bewust omgaat met je aandacht. Maar wat is mindfulness nou echt? En waarom is mindfulness zo belangrijk?
De geschiedenis van mindfulness: Vanuit rituelen en tradities naar moderne psychologie
De mindfulness die we in het Westen kennen, heeft zijn oorsprong in traditionele Aziatische tradities. Met name in de vroege geschriften van het boeddhisme en binnen het hindoeïsme werd al een vorm van mindfulness beoefend. Oorspronkelijk was het bedoeld als een manier of spiritueel pad om tot meer verlichting en zelfkennis te komen en om zich los te maken van lijden.
In het Westen kreeg het eind jaren ‘70 een wetenschappelijke vorm. In 1979 ontwikkelde de Amerikaanse moleculair bioloog Jon Kabat-Zinn de training Mindfulness-Based Stress Reduction (MBSR). Hij nam de mindfulness vanuit het boeddhisme en hindoeïsme en verwijderde de religieuze elementen van het oorspronkelijk. Hij vertaalde het op zijn manier naar een klinische en medische benadering. Sindsdien wordt mindfulness zoals Kabat-Zinn hem heeft herschreven vaak toegepast in onderzoek en praktijk binnen de moderne psychologie. Het is een wetenschappelijk bewezen tool geworden bij onder andere ADHD, angststoornissen, burn out, depressie, zelfbeeldproblematiek en meer.
Wat zegt de wetenschap over mindfulness? Er zijn veel indrukwekkende onderzoeken waaruit blijkt dat mindfulness daadwerkelijk een significante impact heeft op ons brein en op het verminderen van bepaalde psychische klachten.
Angst en stress: Een recente en bekende studie gepubliceerd in JAMA Psychiatry (2023) toonde aan dat een mindfulness-training van 8 weken net zo effectief is in het verminderen van angststoornissen als het veelgebruikte antidepressivum Escitalopram (Lexapro).
Meditatie beïnvloedt positief de hersenen: Uit onderzoek van Harvard University (Lazar et al.) blijkt dat regelmatige meditatie de dichtheid van de grijze stof in de hippocampus verhoogt (belangrijk voor leren en geheugen), terwijl het de amygdala door angst- en stresscentrum krimpt.
Mindfulness van Thay Thich Nhat Hanh
Toen ik nog een student was, kwam ik via mijn vader en mijn oudste zus in aanraking met mindfulness, specifiek via de lessen van de Vietnamese boeddhistische monnik en vredesactivist Thay Thich Nhat Hanh. Ik heb het voorrecht gehad om hem nog te ontmoeten en van hem en zijn discipelen te mogen leren. Zijn filosofie draait om mindfulness in de meest alledaagse dingen. Het is niet alleen maar wierook en palo santo aansteken en een uur stilzitten op een kussentje; het is ook met je volle aandacht een kop thee drinken, of aandachtig wandelen.
Een van zijn bekende uitspraken is “No mud, no lotus”. Zonder de modder van het leven (de pijn, de stress, de obstakels) kan er geen prachtige lotusbloem (groei, rust, inzicht) bloeien. De bloem kunnen we alleen maar zien als we onze aandacht eraan geven. Het is een kunst om ons niet te laten meeslepen door de pijn (de modder). Het is een kunst om je leven te leiden met een focus op het hier en nu.
Ik geloof erin dat mindfulness iets is waar we allemaal baat bij hebben, en dat we het op een makkelijke manier een plek kunnen geven in ons leven. Dit zijn mijn drie belangrijkste redenen waarom ik zo’n groot fan ben van mindfulness.
1. Het leven gaat zo snel (en het is oké om langzaam te zijn)
We staan simpelweg te weinig stil bij de dingen in het leven. In onze westerse maatschappij zijn we geobsedeerd geraakt door snelheid en productiviteit. Stilstaan of rusten wordt vaak - onterecht - gezien als sloom, onproductief of zelfs lui. Maar juist door te vertragen, geef je je zenuwstelsel de kans om te resetten. Je leert weer te observeren wat er in je lichaam en geest gebeurt, in plaats van constant maar door te rennen.
2. Mindfulness helpt bij angst (anxiety) en burn-out
Een angstig brein is constant aan het denken. Je gedachtes maken zich zorgen over de toekomst en wat er kan gebeuren of ze blijven hangen in het verleden en piekeren over wat er is misgegaan. Mindfulness traint je brein om terug te keren naar het enige moment waar je echt bent: het nu. Door uit je hoofd en in je lichaam te komen, kalmeer je je fight-or-flight systeem, verlaag je je cortisol (stresshormoon) en creëer je ruimte om te herstellen van de gedachten die de burn-out en paniek verergeren.
3. Door mindfulness ben je meer gefocust
In een wereld met de huidige technologieën, smartphones en notificaties is er constante afleiding. Onze aandacht is kort, wat ergens ook handig is. Maar met mindfulness leer je om je aandacht te sturen. Tijdens de mindfulness oefeningen leer je om je aandacht met intentie bijvoorbeeld naar je ademhaling te brengen. En elke keer dat je afgeleid raakt tijdens een oefening, leer je je aandacht weer terug te halen. Op die manier train je je hersenen. Je leert controle te hebben over je gedachtes en je beter te focussen op één taak, in plaats van alles gehaast en half te doen
Acupunctuur en Mindfulness: Een unieke combinatie
In mijn praktijk in Amsterdam Oost combineer ik mindfulness met acupunctuur. Elke behandeling is op maat gemaakt en je leert meer over mindfulness en krijgt handvaten waarmee je direct thuis kunt starten.
Ben je benieuwd hoe deze combinatie jouw zenuwstelsel kan kalmeren en je weer in balans kan brengen? Maak dan vandaag nog een afspraak in de kliniek.
Ben jij benieuwd naar hoe deze combinatie van TCM en mindfulness jouw zenuwstel kan kalmeren? Maak dan een afspraak in mijn kliniek in Amsterdam Oost.
Wil je op de hoogte blijven?
Join the TCM community. Voor de laatste nieuwtjes en TCM inspiratie volg mij op instagram en abonneer je op mijn nieuwsbrief zodat je de nieuwste interessante artikelen en blogs direct in je inbox krijgt.
Tot snel :)
X Kim