In de Traditionele Chinese Geneeskunde (TCM) wordt het menselijk lichaam gezien als een landschap met ecosystemen zoals in de natuur. Alles is daarin met elkaar verbonden — de seizoenen met onze organen en zelfs onze emoties — via de Vijf Elementen theorie (Hout, Vuur, Aarde, Metaal en Water). De zomer is het meest actieve, warme en stralende element van allemaal: het Vuur-element.
Maar hoe zorg je ervoor dat je in de hete zomermaanden niet ‘oververhit’ raakt? Afgelopen weekend heb ik een workshop gegeven samen met Cha X Art in Gallery Mai. In deze blog duiken we in op de stof van de workshop en delen we praktische voeding- en leefstijltips om je innerlijke balans tijdens de zomer te bewaken.
Het Vuur-element in de zomer: De Piek van Yang-energie
De zomer wordt binnen de TCM geassocieerd met het Vuur-element. Dit is de periode van extreme Yang-energie; de zon staat op haar hoogste punt en de natuur staat in volle bloei. Het is een tijd van warmte, uiterlijke activiteit en opwaartse energie.
Binnen ons lichaam is het Vuur-element direct verbonden met het Hart en de Dunne Darm. De emotie die bij Vuur hoort is vreugde, de bijbehorende kleur is rood, en het Vuur-type persoonlijkheid kenmerkt zich vaak door gevoeligheid, passie en charisma.
Pas op voor ‘Zomerhitte’ en ‘Shang Huo’
Vuur is onmisbaar als katalysator voor transformatie, maar het moet wel onder controle worden gehouden door Yin (Water). Als je interne Vuur uit balans raakt, kun je last krijgen van wat men in de TCM ‘Shang Huo’ noemt, wat letterlijk vertaalt naar “vlam vatten”. Dit is een van de extreme vormen van hitte. In zekere mate kan een gezond persoon ook hitte symptomen ervaren. Symptomen van Shang Huo zijn onder andere:
Rusteloosheid en slapeloosheid (insomnie)
Zweertjes in de mond (aften)
Een droge keel en rode ogen
Obstipatie (verstopping)
Dorst en droge mond
Veel zweten volgens de TCM
In het Westen denken we vaak dat flink zweten goed is om af te koelen, bijvoorbeeld in de sauna of tijdens intensief sporten. De Chinese geneeskunde waarschuwt hier echter voor. Overmatig zweten (voorbij je fysiologische limiet) put je Qi (levensenergie) uit en beschadigt je lichaamsvloeistoffen en je Bloed. Hetzelfde geldt voor overmatige verkoeling met ijsbaden en koude douches.
Omdat zweet in de TCM wordt gezien als een van de belangrijke vloeistoffen die verbonden zijn met het hart, kan te veel zweten leiden tot hartkloppingen, duizeligheid en mentale uitputting. Zoek daarom tijdig de schaduw op, sport met mate en voorkom dat je jouw kostbare Yang-energie in de zomer volledig uitput.
TCM Voedingstips voor de Zomer
Om je interne Vuur in de hete zomer te kalmeren, kun je gebruikmaken van de eeuwenoude principes van de Chinese voedingsleer:
Eet meer Bitter en Rood: De bittere smaak is sterk verkoelend, klaart hitte, droogt damp op en kalmeert het Hart. Denk aan bittere meloen, paardenbloem, selderij, en verkoelende kamperfoelie bloemen thee (bekend als Jin Yin Hua). Rode voeding, zoals cherrytomaatjes en watermeloen, voedt direct het Hart en het Bloed.
Kies voor verkoelende ingrediënten: Zet vaker rauwe salades of lichte, gestoomde maaltijden op het menu. Geweldige zomer-ingrediënten zijn komkommer, mungbonen, munt, postelein en aardbeien. Vooral watermeloen is een fantastisch natuurlijk middel om Zomerhitte uit het lichaam te klaren en verloren vocht aan te vullen.
Vermijd ijskoude dranken en zware BBQ’s: Een ijskoud biertje of vet gegrild vlees is verleidelijk op een zomeravond, maar alcohol, pittig eten en gefrituurde snacks creëren juist een overvloed aan interne Hitte. Bovendien kan te veel ijskoud drinken je spijsverteringsvuur (je Milt/Aarde-element) “bevriezen”, wat leidt tot een opgeblazen, zwaar gevoel. Kies in plaats daarvan voor lauwwarme pepermuntthee of kamperfoelie kruidenthee om je dorst écht te lessen.
Daarnaast is acupunctuur een middel om het Hart te kalmeren en hitte te klaren: Om het hart te kalmeren gebruiken we specifieke acupunctuurpunten. Deze werken om uw lichaam te helpen het ‘rust- en spijsverteringssysteem’ (parasympathisch zenuwstelsel) te activeren. Daarnaast zijn er specifieke acupunctuurpunten om hitte te klaren. Punten die uw acupuncturist onder andere kan gebruiken zijn: Li 11 Quchi en HT 8 Shaofu.
Breng je lichaam in balans en zoek interne verkoeling
Geniet van de overvloed van het seizoen — maar vergeet niet op tijd af te koelen met de tips hierboven.
Wil jij de zomer in met balans en voldoende Yin energie? Acupunctuur is een uitstekende manier om de hitte uit je systeem te halen, je zenuwstelsel te kalmeren en je energie (Qi) weer in balans te brengen.
Maak een afspraak voor acupunctuur in mijn praktijk in Amsterdam Oost.
Join the TCM community
Wil je vaker TCM-wijsheden ontvangen en meer van dit soort inspirerende artikelen lezen?
Nieuwsbrief: Meld je hier aan voor dé nieuwsbrief die je helpt om in balans te blijven.
Instagram: Volg mij hier voor inzichten en inspiratie rondom TCM, mindfulness en gezondheid.
Acupunctuur in Amsterdam Oost
Mijn praktijk bevindt zich in het Oostelijk Havengebied, centraal gelegen tussen het Java-eiland en Amsterdam Centraal Station.
OV: Bus 43 en tram 26 stoppen op 5 minuten lopen van de praktijk.
Auto: Er is veel parkeergelegenheid voor de deur in parkeergarage De Loodsen of Withoedenveem.