Overwinteren: TCM-wijsheid voor deze winter
December stond in het teken te staan van gezelligheid, dinerpartijtjes en fonkelende lichtjes. Maar Januari staat voor velen van ons — voor drukte, vechten tegen verkoudheden, existentiële leegte en de stress.
Vanuit de wijsheid van het Daoïsme en de Traditionele Chinese Geneeskunde (TCM) kunnen wij het een en ander leren over de winter. En hopelijk inspireert dit en kan je met een frisse blik rustig deze winter trotseren.
De Winter vanuit TCM-perspectief: Het Water-element
In de Chinese geneeskunde is de winter verbonden met het element Water en de Nieren. De Nieren worden beschouwd als de opslagplaats van onze Jing Qi (essentiële energie).
Jing Qi is een bijzondere vorm van energie: we worden ermee geboren en gebruiken het gedurende ons hele leven. Het wordt echter snel uitgeput door te veel en intensief werken/sporten, chronische stress en slaaptekort. Wanneer onze Jing Qi laag is, uit zich dat vaak in lage rugpijn, vermoeidheid, hormonale disbalans of een verzwakt immuunsysteem.
Tijdens de winter is de Yang-energie (actie, warmte) op zijn laagst en de Yin-energie (rust, kou, naar binnen keren) op zijn hoogst. Dus eigenlijk nodigt de natuur ons juist nu uit om de rust van Yin te respecteren. Overwerken en te weinig slaap zijn in dit seizoen extra schadelijk voor je vitaliteit.
Koude handen en voeten volgens TCM
In TCM duiden koude handen en voeten vaak op een disbalans in de interne energiehuishouding. Dit uit zich meestal als een tekort aan verwarmende energie (Yang-deficiëntie) of een gebrekkige circulatie van bloed en levensenergie (Qi-stagnatie).
De achterliggende oorzaken en behandelmogelijkheden volgens de TCM zijn gebaseerd op concrete energetische principes:
Oorzaken
Yang-deficiëntie: Een tekort aan de verwarmende ‘Yang-energie’ (vaak gerelateerd aan de Nieren) zorgt ervoor dat het lichaam onvoldoende interne warmte produceert.
Qi- en Bloedstagnatie: Hierbij stroomt de energie onvoldoende door naar de uiteinden van je lichaam. Dit kan komen door chronische stress, emotionele spanning of een zittende leefstijl.
Milt-deficiëntie: De Milt is volgens de TCM verantwoordelijk voor het omzetten van voeding in energie en bloed. Werkt deze zwakker, dan is er minder bloed beschikbaar om de extremiteiten te voeden.
Koude-inval: Het consumeren van veel rauwkost, ijskoude dranken of blootstelling aan kou (zonder je hier specifiek op te kleden) laat de energie direct weglekken, vooral via de voeten.
Jouw TCM Winter Tips
Omdat de natuurlijke staat van je lichaam in de winter in Diepe Yin (rust) is, helpen deze tips je om die energie te voeden in plaats van uit te putten:
1. Prioriteer Stilte en Rust
Heb je een overvolle agenda en stress om deadlines? Stel grenzen en bewaak je rust. Of het nu gaat om even een 10 minuten wandeling, een middagdutje, meditatie of een acupunctuurbehandeling: alles wat je helpt te vertragen, voedt je Yin. Neem die rust.
2. TCM Kruiden & Voeding voor koude handen en voeten
Voeg verwarmende kruiden toe aan je maaltijden, zoals gember en kurkuma. Heb je last van een opgeblazen gevoel door zware maaltijden? Meidoorn ondersteunt de spijsvertering en bloedsomloop.
Focus op: Curry’s, stoofschotels en bouillons. Deze bouwen Qi en Bloed op zonder je spijsvertering te overbelasten.
Vermijd: Koude, rauwe voeding en wees matig met alcohol. Je lichaam moet bij dit soort consumpties te hard werken om warm te blijven.
3. Focus op Warmte (Moxa)
Vraag je acupuncturist om extra warmte toe te passen, zoals met behulp van Moxa kruiden. Door specifieke punten (zoals ST 25 of SP 15) te stimuleren met naalden en warmte, beschermen we je midden Jiao tegen de kou van buitenaf. Bescherm je handen en voeten. Het dragen van warme sokken en het vermijden van blootsvoets lopen op koude vloeren voorkomt dat kou je systeem binnendringt.
- Voetenbadjes
Verwarm je lichaam van onderuit met een warm voetenbadje, eventueel met toevoeging van wat gember en zout. Dit stimuleert direct de bloedsomloop.
- Beweging:
Zorg voor regelmatige lichaamsbeweging (zoals Tai Chi of Qigong) om de Qi in beweging te brengen.
Mijn persoonlijke ritueel
Voor mij persoonlijk werken moxa-behandelingen en het koken van voedzame soepen het beste om mijzelf rustig te houden en warm te blijven in de winter. Ik hoop dat je door deze tips ook de inspiratie vind om jouw eigen weg naar meer rust en herstel te kunnen vinden.
Tot snel in de praktijk voor een verbetering van de Qi en bloedsomloop.
Join the TCM community
Wil je vaker TCM-wijsheden ontvangen en meer van dit soort inspirerende artikelen lezen?
Nieuwsbrief: Meld je hier aan voor dé nieuwsbrief die je helpt om in balans te blijven.
Instagram: Volg mij hier voor inzichten en inspiratie rondom TCM, mindfulness en gezondheid.
Acupunctuur in Amsterdam Oost
Mijn praktijk bevindt zich in het Oostelijk Havengebied, centraal gelegen tussen het Java-eiland en Amsterdam Centraal Station.
OV: Bus 43 en tram 26 stoppen op 5 minuten lopen van de praktijk.
Auto: Er is veel parkeergelegenheid voor de deur in parkeergarage De Loodsen of Withoedenveem.