Slaap je slecht? Wordt je haar dunner en heb je last van opvliegers? Als je deze klachten ervaart, maar nog wel ongesteld wordt, is er een grote kans dat je in de perimenopauze zit.
Vorige week las ik een interessant en herkenbaar artikel in het wetenschappelijke tijdschrift Nature over de perimenopauze. In dit blog bespreek ik de belangrijkste inzichten uit dit artike l en bekijk ik deze bevindingen vanuit de TCM invalshoek.
Wat is de perimenopauze?
De perimenopauze een fase in de jaren voorafgaand aan de echte menopauze. De menopauze is de fase waarin ons lichaam minder oestrogeen aanmaakt en je 12 aaneengesloten maanden geen menstruatie meer hebt gehad. De perimenopauze is die fase hiervoor en kan al voorkomen rond je dertigste, veertigste of zelfs vijftigste. Het kan als en doorlopende fase zijn tot aan de menopauze of juist een korte periode.
In de perimenopauze is je oestrogeen aanmaak nog intact, maar schommelen je hormoonspiegels. Hierdoor ervaar je wisselende klachten, die soms sterk kunnen lijken op de symptomen van chronische stress of een burn-out.
Dit zijn de meest voorkomende symptomen in de perimenopauze:
Opvliegers en nachtzweten
Minder energie, minder motivatie en minder zelfvertrouwen.
Slecht geheugen en ‘brain fog’ (hersenmist).
Slaapproblemen: moeilijk in slaap komen, vaker of te vroeg wakker worden.
Stemmingswisselingen, somberheid of een korter lontje.
Gevoelige borsten of een toename van hoofdpijn.
Dunner wordend haar
Geen specifieke therapie voor deze fase
In het artikel in Nature
wordt gesteld dat het voor artsen nog erg lastig om de perimenopauze goed te behandelen, want er is nog onvoldoende onderzoek naar gedaan. Er bestaat (nog) geen diagnostische bloedtest voor. Omdat veel vrouwen met serieuze klachten kampen die hun levenskwaliteit verminderen, zetten artsen vaak Menopauzale Hormoontherapie (MHT) of de anticonceptiepil in.
Deze hormoontherapie (met toediening van extra oestrogeen) is ontworpen en getest voor vrouwen die al volledig in de menopauze zitten. De perimenopauze is anders: je lichaam maakt tijdens deze tijd nog wel oestrogeen en meer een hormoonschommeling door, terwijl in de menopauze de aanmaak van oestrogeen gedaald is. Als je tijdens de perimenopauze zomaar extra oestrogeen in het lichaam toedient, kan dat de klachten soms juist verergeren.
Opvliegers hebben een impact op het cognitief funcioneren
Een andere interessante bevinding in het artikel is dat klachten als een slecht geheugen, brainfog/hersenmist en somberheid niet per se komen door een tekort aan oestrogeen. Volgens neurowetenschapper Pauline Maki en andere onderzoekers is dit gelinkt aan opvliegers.
Als je lichaam ’s nachts opvliegers heeft, raakt je slaap verstoord. Uit hersenscans van vrouwen met veel opvliegers blijkt dat het brein veel harder moet werken om cognitieve taken uit te voeren. De conclusie van de onderzoekers: als je de opvliegers stopt en mensen weer beter kunnen slapen, gaat het brein vanzelf ook beter functioneren.
TCM en de perimenopauze
Wat er in het artikel van Nature wordt verteld over de link tussen opvliegers (hitte), slecht slapen en cognitief functioneren, is iets wat we in de acupunctuurpraktijk eigenlijk al duizenden jaren behandelen.
Binnen de TCM zien we de perimenopauze als een tijd waarin je ‘Nier-Yin’ (je diepe reserves) begint te dalen. Yin is het verkoelende systeem in je lichaam, dat zorgt voor rust en hydratatie. Als het Yin afneemt, krijgt het Yang (het verwarmende systeem) de overhand. Door deze afname van Yin en stijging van Yang ontstaat er hitte (opvliegers). Deze hitte stijgt omhoog en verstoort je Shen (je geest). Vanuit de TCM is de oplossing dan ook helder: we moeten het Yin voeden, de hitte blussen en je zenuwstelsel kalmeren.
3 TCM Tips voor de perimenopauze
Acupunctuur als je reset-knop Met acupunctuur activeren we je parasympathische zenuwstelsel om uit de ‘fight-or-flight’ stress-stand te komen. Door specifieke punten te prikken, helpen we je lichaam om de overtollige hitte af te voeren en je Yin te herstellen voor betere slaap en meer ontspanning. Zoals het Nature-artikel ook al concludeerde: beter slapen = beter functioneren. Je kunt het artikel hier lezen.
Neem je klachten serieus en pak je rust Heb je veel last van nachtzweten en opvliegers? Dan verlies je ook vocht en is het belangrijk om goed gehydrateerd te blijven. Het is heel logisch dat je daardoor overdag ook minder energie hebt. Neem jezelf en je energie serieus en doe rustig aan wanneer dat nodig is. Plan voldoende rustmomenten in. Zorg daarnaast dat je in beweging blijft, bijvoorbeeld door te wandelen of rustig te sporten. Heb je veel last? Neem dan ook altijd contact op met je huisarts om je mogelijkheden te bespreken.
Pas je voeding aan (Eet je Yin) Binnen de TCM kennen we veel voedingsmiddelen met een verkoelende (Yin) werking. Probeer extreem verhittende producten, zoals veel koffie, alcohol en pittig gekruid eten, te verminderen. Kies in plaats daarvan voor voedingsmiddelen die je Yin voeden:
Donkere bessen en druiven
Groene groenten, zoals broccoli
Zwarte bonen, walnoten en zwarte sesamzaadjes
Sojaproducten (een goede natuurlijke bron van fyto-oestrogenen)
Watermeloen en komkommer
TCM-kruiden zoals Dong Quai Angelica (meer daarover in een volgend blog)
Herken je je in deze symptomen en wil je een natuurlijke, op maat gemaakte aanpak proberen? Neem dan gerust contact met mij op en boek een intake om je balans te herstellen.
Word lid van de nieuwsbrief
Wil je op de hoogte blijven van nieuwe blogs en tips rondom vrouwengezondheid? Meld je aan voor mijn nieuwsbrief met TCM tips en de nieuwste artikelen.